دانلود پی دی اف کتاب ام الکتاب ولادمبر ایوانوف PDF

هدف کلی کار ولادیمیر ایوانف (W. Ivanow) بر روی کتاب «ام‌الکتاب» به عنوان مصحح و محقق، فراهم آوردن یک نسخه تصحیح‌شده و قابل استناد از این متن کهن، به منظور حفظ و مطالعه یکی از منابع اصلی و نادر جریان‌های غالی (افراطی) شیعه و اسماعیلیه اولیه است. ایوانف، که خود خاورشناس و متخصص در مطالعات اسماعیلی بود، با تصحیح و انتشار این متن، اهداف کلیدی زیر را دنبال کرده است: نخست، فراهم آوردن یک منبع دست اول برای درک اعتقادات، جهان‌بینی و تأویل‌های غلوآمیز این فرقه که دیدگاه‌های خاصی در مورد ائمه، آفرینش و مفاهیم گنوستیک داشتند؛ دوم، کمک به پژوهش‌های تاریخی و فرقه‌شناسی برای ردیابی ریشه‌های اعتقادی و سیر تحول فکری در جریان‌های انشعابی شیعه، به ویژه در مراحل اولیه شکل‌گیری اسماعیلیه، و سوم، مستندسازی اطلاعات لازم درباره منشأ و محتوای این اثر که در زمان انتشار (حدود سال ۱۹۳۶ میلادی) دانش آکادمیک درباره آن بسیار محدود بود. به طور خلاصه، هدف اصلی او، ارائه یک ابزار پژوهشی حیاتی برای درک عمیق‌تر از تنوع و پیچیدگی‌های اندیشه اسلامی و تاریخ شیعه متقدم بوده است.

کتاب «ام‌الکتاب»، که در کنار اثر دیگر این جریان یعنی «کتاب الهفت و الاظله» قرار می‌گیرد، به فرقه‌ای خاص و تندرو از شیعه با نام غالیان (گزافه‌گویان یا افراط‌گرایان) تعلق دارد. این گروه‌های شیعی، که به دلیل برداشت‌های بسیار خاص، اغلب افراطی و تأویل‌های غلوآمیز از آموزه‌های اسلام و شخصیت‌های مقدس (مانند امامان)، از جریان اصلی شیعه فاصله گرفتند و مورد انتقاد شدید قرار گرفتند، آثار مهمی را تولید کردند که «ام‌الکتاب» یکی از مهم‌ترین و کلیدی‌ترین منابع باقی مانده از مجموعه اعتقادات و تفاسیر خاص آنان به شمار می‌رود و پنجره‌ای به سوی جهان‌بینی منحصر به فردشان می‌گشاید. شناخت ما از این گروه‌ها و عقاید دقیقشان، عمدتاً از طریق آثار زندقه‌نگاران و فرقه‌شناسان برجسته اسلامی در قرون اولیه، همچون سعد بن عبدالله اشعری قمی و حسن بن موسی نوبختی صورت گرفته است؛ این مورخان و فرقه‌شناسان با ثبت و نقد عقاید غالیان در کتب خود، به حفظ اطلاعاتی درباره این فرقه‌ها کمک شایانی کرده‌اند که در غیر این صورت ممکن بود به دست فراموشی سپرده شود.

کتاب «ام‌الکتاب» به صورت جامع و دقیق به بررسی مناسبات دینی، ساختار اعتقادی و جهان‌بینی فرقه غالیان شیعه در آن دوره تاریخی می‌پردازد و از این طریق، پرتویی روشنگر بر تفکرات، آموزه‌ها و جریان‌های مذهبی آن مقطع حساس از تاریخ اسلام می‌افکند. این اثر به دلیل محتوای خاص خود، نه تنها به عنوان یک منبع تاریخی دست اول برای مطالعه فرقه‌شناسی و تاریخ اسلام متقدم، بلکه به عنوان یک سند مهم دینی برای درک عمیق‌تر و تحلیل آموزه‌های افراطی که در آن زمان در میان برخی گروه‌های شیعی رواج داشت، مورد توجه و پژوهش قرار گرفته است.

کتاب «ام‌الکتاب» یک متن کهن و مهم است که عمدتاً به دلیل تصحیح و اهتمام ولادیمیر ایوانف (W. Ivanow)، خاورشناس و متخصص مشهور در مطالعات اسماعیلیه، شناخته شده و ایوانف این اثر را در سال ۱۹۳۶ میلادی منتشر کرد تا به عنوان یک سند اصلی و نادر برای مطالعه جریان‌های غالی (افراط‌گرایان) شیعه اولیه و ریشه‌های اسماعیلیه عمل کند؛ ماهیت محتوایی کتاب مجموعه‌ای از روایات، گفتارها و تفسیرهای تأویلی عمیق است که به شدت تحت تأثیر مفاهیم گنوستیک (باطنی)، نوافلاطونی و فلسفه‌های ایرانی باستان قرار دارد و به اعتقادات دینی و جهان‌بینی این فرقه‌ها می‌پردازد، به طوری که تأویل‌های آن در مورد جایگاه ائمه اغلب به سمت غلو و اعطای نقش‌های فراطبیعی یا الوهیت به آنان گرایش دارد که از جریان اصلی شیعه فاصله می‌گیرد؛ از این رو، «ام‌الکتاب» به عنوان یک منبع تاریخی حیاتی برای تحلیل تطور فکری و آموزه‌های افراطی در تاریخ اسلام و فرقه‌شناسی مورد استفاده پژوهشگران قرار می‌گیرد و به دلیل قدمت و اهمیتش، معمولاً در کنار کتاب «الهفت و الاظله» که دارای مضامین مشابه است، مطالعه می‌شود.