دانلود پی دی اف کتاب خیزش محمد اعظم سیستانی ‍PDF

هدف غایی محمد اعظم سیستانی از نگارش کتاب «خیزش»، ارائه تحلیلی جامع و آسیب‌شناسانه از ریشه‌های تشتت ملی و فروپاشی حاکمیت مرکزی در افغانستان پس از دوران تیموریان است تا با بازخوانی دقیق رقابت‌های قدرت و دخالت‌های بیگانگان، درس‌های تاریخی لازم را برای بازیابی هویت واحد و استقلال سیاسی کشور تبیین نماید. این اثر می‌کوشد با تکیه بر اسناد تاریخی، نشان دهد که چگونه فقدان انسجام داخلی و ترجیح منافع قبیله‌ای و فردی بر مصالح ملی، بستر ساز تسلط قدرت‌های منطقه‌ای بر مقدرات افغانستان شده است و راهکار برون‌رفت از بحران‌های مشابه را در اتحاد و بیداری ملی جستجو می‌کند.

پس از درگذشت سلطان حسین بایقرا، فقدان یک جانشین مقتدر و واحد منجر به ظهور بحران مشروعیت شد و پسرانش، بدیع‌الزمان میرزا و مظفر حسین میرزا، که برخاسته از بطن مادرانی با علایق متفاوت بودند، در ورطه رقابت‌های خونین و کینه‌توزانه برای تصاحب اریکه‌ی قدرت فرو غلتیدند؛ این تقابل برادرکشی نه تنها شالوده قدرت مرکزی تیموریان را به لرزه درآورد، بلکه با ایجاد خلاء قدرت و گسترش هرج‌ومرج، ثبات ملی را به کلی از میان برد و این دو برادر در عوضِ انسجام‌بخشی به قوای کشور در برابر تهدیدات خارجی، به باج‌دهی به سران نظامی و فئودال‌های متنفذ محلی روی آوردند تا پشتیبانی آنان را جلب کنند که نتیجه‌ی این تشتت، پدید آمدن وضعیت مضحک و در عین حال فاجعه‌بار «سلطنت دوگانه» بود که در آن هر یک با ضرب سکه‌های جداگانه و تقسیم نیمی از عواید مالیاتی کشور میان خود، عملاً قلمرو افغانستان را به سوی تجزیه و نابودی سوق دادند و راه را برای سقوط نهایی به دست مهاجمان بیرونی هموار ساختند.

شدت این منازعات به قدری فزونی یافت که عملاً در یک قلمرو واحد، دو پادشاهی مستقل و موازی پدیدار گشت و قرائت خطبه‌ها به نام هر دو برادر، نمادی عیان از فروپاشی هویت ملی و اضمحلال وحدت سیاسی در افغانستان آن روزگار بود؛ در پی این تشتت ساختاری، قدرت‌های نوظهور و همسایه نظیر ایران و هند با بهره‌جویی از ضعف مفرط حاکمیت مرکزی، به سهولت در امور داخلی این سرزمین مداخله کردند و این پیوندِ شوم میان رقابت‌های خانگی و تهاجمات خارجی، نه تنها رمقِ توان ملی را گرفت، بلکه بستر لازم را برای تثبیت هژمونی نیروهای بیگانه در منطقه فراهم آورد.

کتاب «خیزش» اثر کاندید اکادمیسین محمد اعظم سیستانی، یکی از آثار برجسته و تحلیلی در حوزه تاریخ‌نگاری معاصر افغانستان است که با رویکردی ژرف‌نگر به واکاوی جنبش‌های آزادی‌خواهانه و قیام‌های مردمی علیه استبداد داخلی و استعمار خارجی در قرون اخیر می‌پردازد؛ سیستانی در این اثر با تکیه بر اسناد معتبر تاریخی و شواهد متقن، نقش توده‌های مردم و شخصیت‌های ملی را در شکل‌گیری خیزش‌های سرنوشت‌ساز برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور تحلیل کرده و تلاش می‌کند تا پیوند میان ساختارهای قبیله‌ای، مذهبی و ملی را در تقابل با هژمونی قدرت‌های بیگانه تبیین نماید، به گونه‌ای که این کتاب نه‌تنها یک روایت تاریخی، بلکه منبعی ارزشمند برای درک جامعه‌شناختیِ روحیه مقاومت در تاریخ سیاسی افغانستان و تأثیر آن بر شکل‌گیری دولت-ملت در این مرز و بوم به شمار می‌رود.