دانلود پی دی اف کتاب از مزدک به بعد رحیم رئیس نیا PDF

هدف کلی رحیم رئیس‌نیا در کتاب از مزدک تا بابک تبیین و تحلیل استمرار و پویایی اندیشه مزدکی در بطن تاریخ ایران و ردیابی چگونگی انتقال این آرمان‌های اجتماعی و اقتصادی از دوران ساسانی به سده‌های نخستین اسلامی است تا نشان دهد که جنبش خرم‌دینی نه یک پدیده گسسته، بلکه تداوم منطقی و تکامل‌یافته آیین مزدک در مقابله با ساختارهای ناعادلانه قدرت و استیلای بیگانگان بوده است. نویسنده در این اثر می‌کوشد با تکیه بر اسناد تاریخی، پیوند میان مطالبات طبقات محروم در اواخر عصر باستان را با نهضت‌های رهایی‌بخش قرون میانه بازسازی کند و با تمرکز بر شخصیت‌هایی چون بابک خرمدین، نشان دهد که چگونه جوهره عدالت‌خواهی مزدکی با تغییر پوسته و پذیرش پوشش‌های مذهبی جدید، به مثابه یک جریان فکری زنده در حافظه تاریخی و مبارزاتی مردم ایران باقی مانده و بر تحولات سیاسی و اجتماعی پس از اسلام تاثیر گذاشته است.

اندیشه مزدکی با پوشش‌های متنوع و در قالب‌های گوناگون بر جنبش‌های آزادی‌بخش مردم ایران در برابر سلطه‌گران خارجی و استثمارگران داخلی تأثیر گذاشت و با تلفیق در باورهای اقشار تازه‌مسلمان که مخالف ساختار قدرت بودند، در هیئت فرقه‌ها و گروه‌های مذهبی ستیزه‌جو به حیات خود ادامه داد، به گونه‌ای که رگه‌های این تفکر در اکثر خیزش‌های مردمی پس از اسلام و مکاتب کلامی که پوشش آرمانی برای مبارزات طبقاتی سده‌های میانه بودند به وضوح دیده می‌شود. این جریان فکری که مزدک آن را با صراحت در مطالبات اقتصادی و اجتماعی طبقات فرودست صورت‌بندی کرد، دستگاه حکومتی را عامل پایداری شر و نماد اصلی نابرابری می‌دانست و با ایستادگی در برابر قدرت مطلق پادشاهی چون قباد ساسانی، برابری‌خواهی را به کانون نقد سیاسی برد، در حالی که همزمان بر جنبه‌های اخلاقی نظیر پرهیزگاری و زدودن کینه از دل برای رسیدن به نیکی تأکید داشت و بدین ترتیب با پیوند دادن عدالت اجتماعی به مفاهیم معنوی، به عنوان الگویی اثرگذار در تاریخ اندیشه‌های مبارزاتی ایران تثبیت شد.

این اثر بازتاب تلاش‌های جدی نویسنده برای ترسیم و بازشناسی جوهر اندیشه مزدکی در طول تاریخ ایران است که محوریت اصلی خود را بر پیگیری این جریان در شاخه تداوم‌یافته خرم‌دینی و جلوه‌های گوناگون آن استوار کرده و به درستی می‌توان آن را روایتی از عصر مزدک تا روزگار بابک دانست. کوشش مؤلف در واکاوی یک جنبش عظیم اجتماعی و دقت نظر او در گردآوری و بررسی اسناد تاریخی مسیری صحیح و ارزشمند را پدید آورده است که به خواننده اجازه می‌دهد آگاهی عمیق و برداشتی دقیق از جنبش مزدکی و پیامدهای بعدی آن به دست آورد. اگرچه کتاب به عنوان منبعی حائز اهمیت برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه‌های اجتماعی ایران می‌درخشد و نیازمند تمجید مکرر نیست، اما انتظار می‌رود در نسخه‌های آتی با ارتقای کیفیت چاپ و لحاظ کردن نکاتی که در جهت غنای محتوایی به ذهن مخاطب خطور می‌کند، به اثری کامل‌تر بدل شود.

کتاب از مزدک تا بابک تألیف رحیم رئیس‌نیا یکی از آثار برجسته در حوزه تاریخ‌نگاری جنبش‌های اجتماعی ایران است که به بررسی دقیق و مستند سیر تحول آیین مزدک و پیوند آن با جنبش خرمدینی می‌پردازد. این اثر که با نگاهی تحلیلی به ریشه‌های طبقاتی و اقتصادی نابرابری در عصر ساسانی آغاز می‌شود، چگونگی بقای اندیشه عدالت‌خواهانه مزدک را پس از سرکوب‌های خونین اواخر دوران باستان واکاوی کرده و نشان می‌دهد که این تفکر چگونه در سده‌های نخستین اسلامی با نام‌ها و پوشش‌های جدید در برابر خلافت عباسی و نظام اقطاع‌داری قد علم کرد. رئیس‌نیا در این کتاب با تکیه بر منابع دست‌اول تاریخی و تطبیق داده‌های جغرافیایی و مذهبی، شورش بزرگ بابک خرمدین را به عنوان اوج تکامل این جریان فکری معرفی می‌کند و به تحلیل پیوند میان آرمان‌های اشتراکی مزدکی با باورهای محلی و اسلامی شیعی-غالی در آن دوران می‌پردازد. این اثر علاوه بر ارزش تاریخی، به دلیل رویکرد جامعه‌شناختی در شناخت ماهیت نهضت‌های خلقی و ملی ایران که علیه استبداد داخلی و سلطه بیگانه شکل گرفته‌اند، به عنوان منبعی کلیدی برای پژوهشگران تاریخ ایران میانه شناخته می‌شود.