دانلود پی دی اف کتاب ما چگونه ما شدیم صادق زیبا کلام PDF

هدف کلی کتاب ما چگونه ما شدیم؟ اثر صادق زیبا کلام، ریشه‌یابی و ارائه‌ی تحلیلی درون‌زا از علل بنیادین و تاریخی عقب‌ماندگی ایران است. نویسنده تلاش می‌کند با فاصله‌گرفتن از نظریه‌های مرسوم خارجی‌محور مانند نقش صرف استعمار یا توطئه‌های خارجی، به سازوکارهای درونی و ساختاری بپردازد که باعث شد ایران از مسیر توسعه‌ی جهانی بازمانده و به جایگاه کنونی خود برسد؛ در حقیقت، هدف اصلی پاسخ به این پرسش کلیدی است که چرا ما، ما شدیم؟ و چرا ضعف‌های داخلی زمینه‌ساز نفوذ و سلطه‌ی بیرونی گردید، به طوری که به‌جای مقصر شمردن دیگران، عامل اصلی عقب‌ماندگی در خود ساختار سیاسی، اجتماعی و جغرافیایی ایران جستجو شود.

زیبا کلام در کتاب خود، با جسارت و تامل، از چارچوب‌های تئوریک رایج و عمدتاً مبتنی بر نگرش‌های مارکسیستی یا گفتمان‌های متمرکز بر توطئه و استعمار که عقب‌ماندگی ایران را صرفاً به عوامل خارجی نسبت می‌دهند، فاصله می‌گیرد و به یک چرخش تحلیلی دست می‌زند که بر اصالت و درون‌زایی مسئله‌ی عقب‌ماندگی ایران تأکید دارد؛ او به صراحت این فرضیه‌ی مرسوم را زیر سوال می‌برد که استعمار دلیل اصلی فروپاشی و عقب‌ماندگی ایران است، بلکه معتقد است که استعمار یا نفوذ قدرت‌های خارجی، خود نه علت، بلکه معلول و نتیجه‌ی یک عقب‌ماندگی ساختاری و تاریخی است که پیشتر در نهادهای حکومتی و اجتماعی ایران شکل گرفته بود؛ به بیان دیگر، زیبا کلام استدلال می‌کند که این نارسایی‌ها و بنیان‌های سست داخلی ایران بودند که کشور را در وضعیتی آسیب‌پذیر قرار دادند و شرایط را برای سلطه و نفوذ قدرت‌های استعماری مهیا ساختند، وگرنه یک ساختار قوی و توسعه‌یافته به سادگی تسلیم نفوذ بیگانه نمی‌شد؛ بنابراین، او تأکید می‌کند که پرسش بنیادین و اولویت‌دار این است که چرا جامعه‌ی ایران در گام نخست و پیش از هر نفوذ خارجی بزرگی، به لحاظ ساختاری و نهادی به یک کشور عقب‌مانده تبدیل شد که مستعد پذیرش سلطه‌ی استعماری شد؟؛ در ادامه‌ی این بحث، زیبا کلام دامنه‌ی تحلیل خود را گسترش می‌دهد و به بررسی دلایل عام و عوامل کلان‌تری می‌پردازد که موجب عقب‌ماندگی کلی تمدن شرق در برابر پیشرفت همه‌جانبه‌ی غرب در دوران معاصر شده است و تلاش می‌کند برای هر یک از این عوامل، نظرات و استدلال‌های تحلیلی را مطرح کند، که این رویکرد گسترده، در نهایت به ارائه‌ی یک تصویر جامع و چندوجهی از علل و عوامل عمیق عقب‌ماندگی ایران منجر می‌شود.

کتاب “ما چگونه ما شدیم؟: ریشه‌یابی علل عقب‌ماندگی در ایران” اثری تحلیلی از صادق زیبا کلام، دقیقاً همان‌گونه که از نام فرعی آن برمی‌آید، به واکاوی و ریشه‌یابی علل دیرپای عقب‌ماندگی جامعه‌ی ایران در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و صنعتی می‌پردازد؛ نویسنده در این مسیر ابتدا به بررسی کلی‌تر عوامل عقب‌ماندگی تمدن شرق در مقایسه با پیشرفت‌های غرب می‌پردازد و سپس با ورود به لایه‌های جزئی‌تر، مسیر تاریخی و زمینه‌های داخلی عقب‌ماندگی ایران را با توضیحات و تفاسیر مفصل مورد سنجش قرار می‌دهد؛ دیدگاه انتقادی و متفاوت زیباکلام در علت‌های مطرح شده در سراسر کتاب به‌وضوح نمایان است، به‌گونه‌ای که او برخلاف بسیاری از تحلیل‌های رایج، عواملی نظیر عدم انطباق نظریات مارکس با ساختار جامعه‌ی ایران که ریشه در شیوه‌ی زندگی اروپایی داشتند، تعصبات نژادی و قومی، بحران اساسی کمبود آب به‌عنوان یک ویژگی بنیادین محیطی ایران، پایین آمدن سطح آگاهی عمومی، پراکندگی اجتماعات به عنوان پیامد شرایط جغرافیایی و فقدان موضوعات توسعه‌ای مهم و جامعی چون دریانوردی و کشاورزی که مستلزم تجمع و همکاری بودند، و عدم گسترش تجارت را از جمله دلایل اصلی می‌داند که مجموعاً سبب شده‌اند ایران در جایگاه کنونی خود به عنوان یک کشور جهان سومی شناخته شود و در نهایت، به جای جستجوی مقصر در بیرون، ریشه‌ی اصلی این وضعیت را در ساختارهای درونی و تاریخی ایران جستجو می‌کند.

کتاب “ما چگونه ما شدیم؟: ریشه‌یابی علل عقب‌ماندگی در ایران” اثری تحلیلی، تاریخی و جامعه‌شناختی از صادق زیبا کلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران است که نخستین بار در سال ۱۳۷۴ منتشر شده و تا کنون به چاپ‌های متعددی رسیده است، به‌طوری که تا سال ۱۳۹۵ بیست و هفت بار تجدید چاپ شده و در حال حاضر نیز نسخه‌های جدید آن در بازار موجود است؛ این کتاب در پاسخ به یک پرسش دویست‌ساله مطرح می‌شود: چرا ایران در مسیر توسعه از غرب عقب ماند؟؛ دیدگاه اصلی نویسنده بر رد نظریه‌ی رایج توطئه‌ی استعمار به‌عنوان علت اصلی عقب‌ماندگی متمرکز است، به‌گونه‌ای که زیباکلام استدلال می‌کند عقب‌ماندگی علت استعمارزدگی و نفوذ خارجی بوده، نه معلول آن، و در نتیجه، عامل اصلی عقب‌ماندگی را درون‌زا و ناشی از ساختارهای داخلی ایران می‌داند؛ این ساختارها و عوامل شامل موارد متعددی می‌شوند، از جمله ویژگی‌های محیطی ایران مانند کم‌آبی و پراکندگی اجتماعات، عدم شکل‌گیری نهادهای مستقل از حکومت، استبداد مطلق، حمله و سلطه‌ی قبایل مانند مغول‌ها و ترک‌ها بر ساختار اجتماعی و سیاسی، و فقدان نهادهای توسعه‌گرا مانند طبقه فئودال مستقل اروپایی که توانستند قدرت مطلق حکومت را به چالش بکشند؛ کتاب در فصل‌های مختلفی ساختارهای جامعه‌ی ایران را از دوران تاریخی تا عصر معاصر بررسی می‌کند و به نقد نظریه‌ی مارکسیسم در تبیین عقب‌ماندگی ایران نیز می‌پردازد، زیرا معتقد است تئوری‌های مارکس متأثر از شرایط اروپایی بوده و با ساختار متفاوت جامعه‌ی شرقی تطابق ندارد؛ کتاب با قلم روان و تحلیلی نوشته شده و به دلیل محتوای چالش‌برانگیز و تمرکز بر نقد خودی، به یکی از شاخص‌ترین آثار در حوزه‌ی جامعه‌شناسی سیاسی ایران پس از انقلاب تبدیل شده است.