دانلود پی دی اف کتاب روش ریاضی در فلسفه کانت علی لاریجانی PDF

هدف کلی کتاب «روش ریاضی در فلسفه کانت» تألیف دکتر علی لاریجانی، بررسی، تحلیل و تشریح عمیق جایگاه و نقش روش‌شناسی ریاضیات در کل نظام فلسفی انتقادی ایمانوئل کانت است؛ به طور خاص، این کتاب می‌کوشد تا نشان دهد چگونه کانت با توجه عمیق به خصوصیات منحصربه‌فرد معرفت ریاضی – یعنی ماهیت قضایای ترکیبی پیشین (Synthetic a priori) و ابتناء آن بر شهود محض (زمان و مکان) – تلاش کرد تا مدلی برای بنیان‌گذاری یک متافیزیک علمی و ضروری ارائه دهد که از روش ریاضی الهام گرفته، اما از آن متمایز است؛ بنابراین، هدف اصلی، درک این است که چگونه کانت ساختار و ابعاد نظری روش ریاضی، از جمله ویژگی ساختنی بودن، اصول متعارف (اکسیوماتیک) و شیوه‌ی برهان در ریاضیات را مورد بررسی قرار داده و آن را به مثابه‌ی نقطه‌ی عزیمت و الگویی برای نقد عقل نظری و تعیین مرزهای شناخت معتبر انسانی به کار برده است، که این امر مستلزم پژوهش در ارتباط فلسفه کانت با ریاضیات معاصر او نیز هست.

نظریه اخلاقی کانت که به “اخلاق وظیفه‌گرا” یا “اخلاق کانتی” شهرت دارد، کاملاً بر پایه‌ی اصول عقلانی پیشین بنا نهاده شده و در کتاب مهم او، «نقد عقل عملی»، به تفصیل تشریح شده است؛ کانت در این اثر، بر خلاف اخلاق‌های پیامدگرا یا مبتنی بر احساس، معتقد است که یک عمل، تنها زمانی ارزش اخلاقی دارد که صرفاً به انگیزه انجام وظیفه و احترام به قانون اخلاقی انجام پذیرد، نه به جهت کسب منفعت یا ترس از مجازات؛ محور اصلی فلسفه اخلاق کانت امر مطلق (Categorical Imperative) است، که یک قانون جهانی، غیرشرطی و قابل تعمیم به همه‌ی موجودات عاقل است و در فرمولاسیون‌های متعدد بیان می‌شود؛ از جمله مهم‌ترین این فرمول‌ها، فرمول قانون کلی طبیعت است که حکم می‌کند: «چنان عمل کن که بتوانی اراده کنی اصل عملت به یک قانون کلی طبیعت تبدیل شود»، و دیگر فرمول غایت فی نفسه است که بر کرامت ذاتی انسان تأکید دارد و مقرر می‌دارد که «همیشه و در هر حال، بشریت، چه در شخص خودت و چه در شخص هر کس دیگر، به عنوان غایت بنگری و هرگز صرفاً به عنوان وسیله از او استفاده نکنی»، که این اصل دوم، به شدت بر لزوم احترام به استقلال و خودمختاری هر فرد به عنوان موجودی عاقل تأکید می‌کند و هدف کلی اخلاق کانتی، کشف و تثبیت این قوانین اخلاقی جهان‌شمول و ضروری است که ریشه در عقل عملی انسان دارند.

کانت برای ریاضیات، به دلیل خصیصه‌ی منحصر به فردش، روش‌شناسی ویژه‌ای قائل بود که آن را از متافیزیک متمایز می‌ساخت و در نگاه او، هرچند ریاضیات از قضایای ترکیبی پیشین (Synthetic a priori) بهره می‌برد که ضرورت و کلیت علمی آن را تضمین می‌کند و از صرف توصیف تجربی فراتر می‌رود، اما روش آن دارای ویژگی‌های خاصی است که شامل ساختنی بودن مفاهیم آن در شهود محض (زمان و مکان)، اکسیوماتیک بودن یا مبتنی بر اصول موضوعه، مبنا قرار دادن تعاریف به عنوان گام‌های اصلی، و استفاده از برهان (شهود مبتنی بر ساخت) به جای استدلال محض منطقی فاهمه است؛ مباحث محوری مورد بحث در این زمینه، به طور کلی دربرگیرنده ویژگی ساختنی بودن ریاضیات، تأثیر شناخت ریاضی بر الگوی روش‌شناسی، مبانی روش ریاضی در اندیشه کانت، اصول متعارف (اکسیوم‌ها) و شیوه‌ی برهان در ریاضیات کانتی هستند.

کتاب «روش ریاضی در فلسفه کانت» که توسط دکتر علی لاریجانی تألیف شده و در سال ۱۳۸۳ توسط انتشارات مؤسسه‌ی چاپ و انتشارات دانشگاه تهران منتشر گردیده است، یک پژوهش تخصصی در حوزه‌ی فلسفه‌ی کانت و روش‌شناسی او به شمار می‌رود که طی پنج فصل به تحلیل ابعاد نظری کانت در باب ماهیت و روش ریاضیات می‌پردازد؛ هدف اصلی این اثر بررسی این موضوع است که چگونه کانت ویژگی‌های منحصر به فرد ریاضیات—مانند وجود قضایای ترکیبی پیشین (Synthetic a priori) و اتکای آن به شهود محض (زمان و مکان) برای تولید معرفت کلی و ضروری—را به عنوان یک الگو برای بازتعریف متافیزیک و تعیین مرزهای عقل نظری در نظر گرفته است؛ مباحث محوری کتاب شامل «ویژگی ساختنی بودن ریاضیات»، «تأثیر شناخت ریاضی در روش فلسفی کانت»، «مبانی روش ریاضی کانت»، «اصول متعارف ریاضیات» و «برهان» است که به خواننده کمک می‌کند تا تفاوت اساسی روش ریاضی (که در آن ساختن مفاهیم در شهود ضروری است) با روش فلسفی (که به تحلیل مفاهیم بسنده می‌کند) را در دستگاه انتقادی کانت درک کند و معمولاً در حدود ۱۸۴ صفحه و در قطع شومیز عرضه شده است.