دانلود پی دی اف کتاب لیلی و مجنون نظامی گنجوی PDF

هدف کلی منظومه لیلی و مجنون سروده نظامی گنجوی، بازآفرینی خلاقانه و تبدیل یک افسانه کهن و فولکلوریک عربی به یک شاهکار حماسی-عاشقانه فارسی است که نه تنها روایت عشق زمینی، پرشور و نافرجام قیس (مجنون) به لیلی را با بیانی شاعرانه و زیبا به تصویر می‌کشد، بلکه به کاوش عمیق در مفاهیم فلسفی و عرفانی عشق حقیقی می‌پردازد و مسیر انزوای مجنون و تبدیل شدن او از یک عاشق زمینی به یک عارف شوریده و الهی را نمایش می‌دهد، به طوری که این اثر فراتر از یک داستان ساده، به نمادی از عشق مطلق، جنون در راه حق و سیر و سلوک معنوی تبدیل می‌شود.

منظومه مشهور لیلی و مجنون یک شاهکار بی‌بدیل در قالب مثنوی عاشقانه است که توسط نظامی گنجوی، شاعر بلندآوازه قرن ششم هجری، خلق شده و ریشه اصلی آن از داستان‌های فولکلور عربی گرفته شده است، اگرچه برخی محققان و ادیبان قدمت این روایت را حتی به دوران پیش از اسلام و تمدن‌های باستانی نظیر بابل مرتبط می‌دانند و این ریشه‌های کهن، گواهی بر جاودانگی و فراگیری این عشق اسطوره‌ای است؛ اما صرف‌نظر از قدمت تاریخی، این نظامی بود که با بهره‌گیری از قریحه شاعری بی‌بدیل و جادوی کلمات خود، توانست این افسانه پراکنده و محلی را به یک اثر هنری زنده و شاهکاری جاودان در ادبیات فارسی بدل کند و همان‌طور که دکتر محمد غنیم هیلال، ادیب و منتقد مصری، به درستی اشاره می‌کند، تبدیل یک افسانه محلی ساده به چنین اثر بزرگ و گران‌بهای هنری تنها از عهده‌ی شاعری با استعداد و نبوغی نظیر نظامی برمی‌آمد؛ نکته قابل توجه این است که نظامی در ابتدا اشتیاق زیادی برای به نظم درآوردن این داستان خاص نداشت تا اینکه با درخواست مصرانه و تشویق اخستان اول، شاه شروان، روبرو شد و در پی این درخواست، نظامی با جمع‌آوری روایت‌های پراکنده و شفاهی موجود، آن‌ها را با خلاقیت و شاعرانگی خود در هم آمیخت و نهایتاً یکی از بزرگ‌ترین عاشقانه‌های پارسی را در حدود ۴۷۰۰ بیت سرود که نه تنها داستان عشق زمینی لیلی و مجنون، بلکه سیر و سلوک عرفانی مجنون را نیز به تصویر می‌کشد.

با طلوع هر روز، معشوقی زیبا همچون یوسف، با چهره‌ای درخشان و نورانی، نمایان می‌شد و آسمان، گویی از هیبت او، پیکری به رنگ ترنج می‌ساخت که از آن، شمایل زرین و خوشبویی چون ریحان متولد می‌شد، و لیلی در بازی‌های کودکانه خود، ترنج را به شکلی نمادین به چانه و زینت خود تبدیل می‌کرد و این ترنج نو رسیده، چنان زیبا و دلربا بود که نظاره‌گران را مانند زنان در داستان یوسف، با کف‌های بریده از حیرت به تماشا وامی‌داشتند؛ زمانی که مردمان آن ترنج را در دست لیلی می‌دیدند، از شدت عشق و حیرت، دستانشان را همچون میوه نار (انار) پاره می‌کردند و به وجد می‌آمدند، و در این میان قیس (مجنون) از فرط اندوه و عشق به آن ترنج، چهره نارنجی‌گون خود را از دیگران پنهان می‌ساخت و رایحه خوش این ترنج و نارنج، تمامی رنج و غم را از ضمیر دوستان عاشق دور می‌ساخت؛ مدتی بر این حال گذشت تا اینکه ناله و فریاد دلدادگی از آن دو نازنین برخاست و عشق با تمام وجودش، خانه‌های وجود آن‌ها را از هر چیز دیگری خالی کرد، تیغ بی‌باکی خود را برداشت، تمام غم‌ها و دل نگرانی‌ها را از کنار آن‌ها برد و آرامش و قرار را از دل‌های آن‌ها که در آتش عشق افتاده بودند، سلب نمود؛ در نتیجه، آن دل سپردن خالصانه و پنهانی که میان آن دو شکل گرفته بود، در معرض گفتگوهای عمومی قرار گرفت، پرده این راز بزرگ از هر طرف دریده شد و حکایت عشق آن‌ها در هر کوچه و بازار و کوی و برزنی شنیده شد و این داستان پر از شور و محکم، که خود به مثابه یک آیت و نشانه بود، به حکایتی رایج در دهان همه مردم تبدیل شد.

منظومه لیلی و مجنون پنجمین و یکی از مشهورترین آثار از مجموعه پنج گنج (یا خمسه) نظامی گنجوی است که به دستور شاه شروان، اخستان اول، در حدود سال ۵۸۴ هجری قمری سروده شده و به عنوان یک مثنوی عاشقانه با مضامین عمیق عرفانی و اجتماعی شناخته می‌شود؛ این اثر که در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف و شامل تقریبی حدود ۴۷۰۰ بیت است، داستان عاشقانه‌ای با ریشه‌های فولکلور عربی را روایت می‌کند که نظامی با هنرمندی بی‌نظیر و با افزودن جزئیات، شخصیت‌پردازی‌های عمیق و توصیفات بدیع، آن را به یک شاهکار ادبی فارسی تبدیل کرد؛ داستان درباره عشق دیوانه‌وار قیس بن ملوح به لیلی است که در نهایت منجر به شهرت او به عنوان مجنون (دیوانه) می‌شود و با تمرکز بر رنج دوری، انزوای مجنون در بیابان و تحول عشق زمینی او به یک عشق الهی و عرفانی، به بررسی تم‌هایی چون جنون مقدس، پاکی عشق و مفهوم فنا می‌پردازد و به دلیل کمال هنری و تأثیر فرهنگی، بارها به زبان‌های مختلف از جمله ترکی، اردو و زبان‌های اروپایی ترجمه شده و الهام‌بخش آثار هنری و ادبی بسیاری در سراسر جهان اسلام و فراتر از آن بوده است.